Je beschermen tegen de zon tijdens trailrunning: de studie die onze gewoonten wil veranderen
Dit jaar verwelkomde Chamonix, tijdens de week van de UTMB®, een grootschalige wetenschappelijke studie over zonbescherming bij trailrunning. Uitgevoerd door een internationaal team van Franse en Amerikaanse onderzoekers van de Universiteit van Michigan en Franse dermatologen, stelt dit project onze gewoonten tegenover UV-straling direct ter discussie. Het team koos ervoor verder te gaan dan alleen het verzamelen van data door SunBeast te lanceren, een educatief programma gericht op atleten. Het doel: praktische, wetenschappelijk onderbouwde adviezen verspreiden en concrete tools aanbieden om zonbescherming te versterken zonder in te boeten aan prestatie. Ondersteund door Raidlight, staat de gezondheid van trailrunners centraal in deze aanpak.
Ontmoeting met dermatoloog en trailrunner Stéphanie Leclerc-Mercier, de drijvende kracht achter dit initiatief.
« trailrunners beschermen zich niet voldoende tegen de zon »
Een trailrunner-dermatoloog in de frontlinie
Al jaren merkt Stéphanie op dat « trailrunners zich niet voldoende tegen de zon beschermen. » Dit inzicht bracht haar ertoe een onderzoeksproject te starten in samenwerking met verschillende Franse en Amerikaanse onderzoekers. « We zijn blij hier in Chamonix te zijn, we werken al maanden aan de opzet van deze studie die als doel heeft te weten te komen of trailrunners zich voldoende beschermen en wat we kunnen doen om zonbescherming tijdens trailrunning net zo vanzelfsprekend te maken als het meenemen van een soft flask, gel of reep. »
Het dilemma UV versus thermoregulatie
De keuze van textiel is cruciaal, maar het vinden van de juiste balans is een echte uitdaging. Sommige stoffen beschermen beter tegen UV… maar verhogen het risico op oververhitting. « In theorie geldt: hoe dikker en dichter de stof, hoe beter de bescherming », bevestigt Dr. Leclerc-Mercier.
Maar deze keuze kent duidelijke grenzen voor een trailrunner in volle inspanning. Een te zwaar of slecht ontworpen textiel wordt snel oncomfortabel: « als het een dikke en niet-technische stof is, krijg je het erg warm en wil je het niet dragen », legt ze uit. Een ander detail om rekening mee te houden: « lichte stoffen beschermen minder goed dan donkere stoffen. »
Het is dus aan de merken om passende oplossingen te bieden. Voor de specialist is de inzet duidelijk: « Daarom is het belangrijk dat sportmerken fotoprotectieproducten maken met UV-stoffen die licht en technisch zijn. »
« zelfs bij een donkere huid moet je zonnebrandcrème gebruiken »
UV, een onzichtbaar gevaar voor huid… en ogen
Hoewel de huid het eerste doelwit is, blijven de ogen niet gespaard: « UV-straling beïnvloedt de huid maar ook enorm de ogen », benadrukt Stéphanie Leclerc-Mercier. De keuze van een zonnebril wordt dan veel meer dan een modeaccessoire: « in de bergen moet het minstens factor 3 zijn en voor sommigen zelfs factor 4 (zonnebeschermingsindex van 0 tot 4, red.). Oogartsen zijn het hier unaniem over. »
Een andere hardnekkige misvatting wordt ontkracht: een kleurtje biedt geen voldoende bescherming. De dermatoloog herinnert eraan dat « bij een donkere huid, fototype 6 (de hoogste in de classificatie, red.), de natuurlijke bescherming tegen UV slechts 16 tot 18 is. Dat is ver verwijderd van de 50 die wij aanraden. » En voor lichte huidtypes, zelfs met een kleurtje, blijft het beschermingsniveau zeer onvoldoende: « hooguit factor 6, dus zonnebrandcrème is toch nodig. » We zijn dus ver verwijderd van de aanbeveling van SPF 50, die ongeveer 98% van de UV-stralen blokkeert. Een aangepaste zonbescherming blijft onmisbaar voor alle huidtypes.
« Vanaf 3 is er een risico op huidkanker… zelfs in Parijs in de winter »
Zomer of winter: dezelfde strijd
Veel lopers koppelen het risico van blootstelling aan de zon nog steeds aan warmte. Maar de realiteit is anders. Stéphanie benadrukt een essentieel punt: de UV-index is de enige betrouwbare indicator, niet de gevoelstemperatuur. « Vanaf 3 (UV-index schaal van 1 tot 11+, red.) is er een risico op huidkanker », legt ze uit. En dat geldt ongeacht het seizoen: « afhankelijk van waar je bent in de wereld kan de UV-index ruim boven de 3 liggen, zelfs in Parijs in de winter. »
Op hoogte blijft het risico aanwezig: « in de bergen lijkt het soms alsof de zon minder sterk is door de kou, maar vaak is dat niet zo. » De enige manier om te weten of je je moet beschermen is « de UV-index checken, die op veel weerapps te vinden is. »
De basisuitrusting van de verantwoordelijke trailrunner
Dus, hoe loop je echt beschermd? Voor de dermatoloog zijn drie elementen onmisbaar om te lopen in de zon. « Het eerste is je hoofd beschermen: hoed, pet en natuurlijk een geschikte zonnebril. »
Vervolgens de bescherming van het lichaam: « je moet je zo veel mogelijk bedekken met lichte en technische kleding », benadrukt de specialist. Tot slot, de onmisbare bondgenoot: « zonnebrandcrème, breed spectrum, factor 50+, die ook UVA bestrijkt, op alle onbedekte zones. »
Interview gehouden in Chamonix op 25/08/2025 door Clara Seraglini.
Dank aan Stéphanie Leclerc-Mercier voor het nemen van de tijd om onze vragen te beantwoorden tijdens deze UTMB®-week. Bij Raidlight blijven we ons inzetten om technische uitrusting aan te bieden die alle trailrunners beschermt. Onze collectie kleding met UPF-certificering biedt betrouwbare bescherming tegen UV, terwijl het lichtgewicht en comfort op de paden garandeert.
